ମଧୁର ବିପ୍ଳବର ଅୟମାରମ୍ଭ : ଏକ ନୂତନ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁଞ୍ଜରଣ
ମୁଖ୍ୟାଂଶ
- ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ପାଳନ ଏବଂ ମଧୁ ମିଶନ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା।
- ୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବଜେଟରେ ୨୦୨୦–୨୬ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ।
- ତିନୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ — ଉତ୍ପାଦକତା, ସଂଗ୍ରହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିଚାଳନା ଓ ଗବେଷଣା।
- ୨୦୨୪ ରେ ୧.୪ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ପ୍ରାକୃତିକ ମହୁ ଉତ୍ପାଦନ।
- ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ମହୁ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶ।
- ‘ମଧୁକ୍ରାନ୍ତି’ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଅନଲାଇନ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଓ ଟ୍ରାକିଂ ପାଇଁ।
ଉପକ୍ରମ
ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ପାଳନ ଏବଂ ମଧୁ ମିଶନ (NBHM) ଦେଶରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ମହୁମାଛି ପାଳନ ଓ ଗୁଣାତ୍ମକ ମହୁ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି…
ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ମିଶନର ଉପ-ଯୋଜନା
ଏହି ମିଶନର ତିନୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ —
- ମିନି ମିଶନ ୧: ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହୁମାଛି ପାଳନ ଓ ପରାଗସଂଗମ।
- ମିନି ମିଶନ ୨: ମହୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ବିପଣନ।
- ମିନି ମିଶନ ୩: ଗବେଷଣା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।
ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଚାଷୀ ଓ ମହୁମାଛି ପାଳକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି, ଗୁଣାତ୍ମକ ମହୁ ଉତ୍ପାଦନ, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ନୂତନ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସହାୟତା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ସଫଳତା ଓ ପ୍ରଗତି
- ଛଅଟି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମହୁ ପରୀକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ।
- ୪୭ କ୍ଷୁଦ୍ର ପରୀକ୍ଷାଗାର ଏବଂ ୨୬ ମହୁ ପ୍ରସେସିଂ ୟୁନିଟ୍ ଅନୁମୋଦିତ।
- ୧୬୭ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସଫଳତାର ସହିତ ଆରମ୍ଭ।
- ୧୪,୮୫୯ ମହୁମାଛି ପାଳକ ମଧୁକ୍ରାନ୍ତି ପୋର୍ଟାଲରେ ପଞ୍ଜିକୃତ।
ଭାରତର ମହୁ ରପ୍ତାନି
୨୦୨୩–୨୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ୧.୦୭ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ମହୁ ରପ୍ତାନି କରିଛି (ମୂଲ୍ୟ ₹177.5 ନିୟୁତ ଡଲାର)। ପ୍ରମୁଖ ଗନ୍ତବ୍ୟ — ଆମେରିକା, ୟୁଏଇ ଓ ସାଉଦି ଆରବ।
ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ବୋର୍ଡ
ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ବୋର୍ଡ (NBB) ୨୦୦୦ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ୨୦୦୬ରେ ପୁନର୍ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହୁମାଛି ପାଳନ, ଫସଲ ପରାଗସଂଗମ ଓ ମହୁ ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନୋଡାଲ ଏଜେନ୍ସି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ।
ଉପସଂହାର
ଜାତୀୟ ମହୁମାଛି ପାଳନ ଓ ମଧୁ ମିଶନ ଭାରତରେ ଏକ ସୁସ୍ଥିର “ମଧୁ ବିପ୍ଳବ” ଆଣିବାରେ ସମର୍ଥ — ଯାହା ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ, ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସାକାର କରୁଛି।
